Kısa cevap: Piksel (raster) görseller renkli kare ızgarasından oluşur ve büyütüldüğünde bulanıklaşır — JPG, PNG, TIFF bu gruptadır. Vektörel görseller matematiksel eğrilerden oluşur ve her ebatta keskin kalır — AI, EPS, SVG, vektör içeren PDF bu gruptadır. Logo ve çizim ögeleri mutlaka vektörel saklanmalıdır.
İki Yapı Arasındaki Fark
Bir fotoğrafı yakınlaştırdığınızda renkli kareler görürsünüz; bunlar piksellerdir. Görselin taşıdığı piksel sayısı sabittir, büyüttüğünüzde her piksel daha geniş alana yayılır ve kareler gözle görünür hâle gelir.
Vektörel bir dosyada ise kareler yoktur. Dosya, "şu noktadan şu noktaya şu eğrilikte bir çizgi çiz, içini şu renkle doldur" gibi talimatlar taşır. Ne kadar büyütürseniz büyütün, bilgisayar eğriyi yeniden hesaplar ve kenar keskin kalır.
Bir logoyu bina cephesine de kartvizite de basacaksanız, tek bir vektörel dosya ikisine de yeter.
Format Karşılaştırması
| Format | Tür | Ne için uygun |
|---|---|---|
| AI | Vektörel | Adobe Illustrator çalışma dosyası, logo arşivi |
| EPS | Vektörel | Matbaaya gönderim, programlar arası aktarım |
| SVG | Vektörel | Web, uygulama arayüzü |
| Her ikisi de olabilir | Baskıya hazır dosya, sunum | |
| JPG | Piksel | Fotoğraf, web görseli |
| PNG | Piksel | Şeffaf zeminli web görseli |
| TIFF | Piksel | Yüksek kaliteli fotoğraf, baskı |
PDF'in iki tarafta birden yer alması kafa karıştırır: bir PDF'in içinde vektörel çizim de olabilir, taranmış piksel görüntü de. Dışarıdan bakınca ayırt edilmez; dosyayı açıp yakınlaştırmak gerekir.
Elinizdeki Dosyanın Vektörel Olup Olmadığını Anlamak
En pratik yöntem: dosyayı açın ve %800 gibi yüksek bir orana yakınlaştırın. Kenarlar keskin kalıyorsa vektörel, kare kare bozuluyorsa pikseldir.
Uzantıya bakmak yanıltıcı olabilir. Bir JPG logoyu Illustrator'da açıp "logo.ai" diye kaydetmek onu vektörel yapmaz; içindeki görsel hâlâ pikseldir. Gerçek vektörel dosya, çizimin eğrilerle yeniden üretilmiş hâlidir.
Logonuz JPG ise Ne Yapmalısınız?
İki seçenek var. Birincisi, logoyu tasarlayan kişi veya ajanstan kaynak dosyayı istemek. Genellikle en hızlı çözüm budur ve çoğu ajans bu dosyayı saklar.
İkincisi, logoyu vektörel olarak yeniden çizdirmek. Otomatik dönüştürme araçları (image trace) basit ve keskin logolarda kullanılabilir sonuç verir; karmaşık, gölgeli veya yumuşak geçişli logolarda ise elle yeniden çizim gerekir.
Hangi yolu seçerseniz seçin, sonucu orijinaliyle yan yana koyup karşılaştırın. Otomatik dönüşümde köşeler yuvarlanabilir, ince detaylar kaybolabilir.
Baskıya Ne Göndermelisiniz?
- Logo ve çizim ögeleri: vektörel (AI, EPS veya vektör içeren PDF)
- Fotoğraflar: piksel, ama basılacak ebatta 300 dpi olacak şekilde (TIFF veya yüksek kaliteli JPG)
- Tamamlanmış tasarım: PDF/X — içinde hem vektörel hem piksel ögeler bulunabilir
Çözünürlük hesabını 300 dpi rehberinde, PDF ayarlarını baskıya hazır PDF rehberinde bulabilirsiniz.
Marka Dosya Arşivi Nasıl Kurulur?
Logonuzun tek bir dosyası olmaz; kullanım yerine göre birkaç sürümü gerekir. Şu seti hazırlatıp saklayın:
- Vektörel ana dosya (AI veya EPS), renkli
- Vektörel tek renk (siyah) ve negatif (beyaz) sürümler
- Web için SVG ve şeffaf zeminli PNG
- Pantone, CMYK, RGB ve HEX renk değerlerinin yazılı olduğu bir sayfa
- Logonun etrafında bırakılması gereken boşluğun ve en küçük kullanım ebadının tanımı
Bu set bir kez hazırlandığında yıllarca iş görür ve her yeni baskıda "logonun iyi hâli kimde?" aramasını ortadan kaldırır.
Dönüşümler: Hangisi Mümkün, Hangisi Değil?
Vektörelden piksele dönüşüm her zaman sorunsuzdur; istediğiniz çözünürlükte dışa aktarırsınız. Ters yön ise sorunludur.
Piksel bir görseli vektörele çevirmek, programın renk sınırlarını tespit edip etrafına eğri çizmesi demektir. Buna image trace veya otomatik vektörleştirme denir. Sonuç, kaynağın niteliğine göre değişir:
| Kaynak | Otomatik dönüşüm sonucu |
|---|---|
| Keskin, düz renkli logo (yüksek çözünürlük) | Genellikle başarılı |
| Düşük çözünürlüklü logo | Kenarlar tırtıklı, düzeltme gerekir |
| Gölgeli veya degrade logo | Yüzlerce parçaya bölünür, kullanışsız |
| Fotoğraf | Anlamsız; poster efekti verir |
Dönüşüm sonrası mutlaka orijinaliyle üst üste koyup karşılaştırın. Köşelerin yuvarlanması, ince detayların kaybolması ve harflerin bozulması en sık görülen sorunlardır.
Web ve Baskı İçin Ayrı Sürümler
Aynı logonun web ve baskı sürümleri farklı olmalıdır. Farkın sebebi yalnızca format değil, renk uzayı ve detay seviyesidir.
- Baskı: CMYK renk, vektörel format (AI/EPS/PDF), tam detaylı sürüm.
- Web: RGB renk, SVG veya PNG, küçük boyutlarda okunabilir sadeleştirilmiş sürüm.
- Favicon ve uygulama ikonu: 16×16 piksele kadar inen, yalnızca sembolden oluşan en sade sürüm.
Karmaşık logolar küçüldükçe okunmaz hâle gelir. Bu yüzden ciddi marka kılavuzları logonun en küçük kullanım ebadını tanımlar ve o ebadın altında kullanılacak sadeleştirilmiş bir sürüm sunar.
SVG'nin Baskıdaki Yeri
SVG vektöreldir ama web için tasarlanmıştır ve RGB çalışır. Baskı iş akışlarında doğrudan kullanılmaz; matbaa yazılımları SVG'yi her zaman sorunsuz yorumlamaz, özellikle gömülü font ve filtre efektlerinde sorun çıkar.
Elinizde yalnızca SVG varsa bunu bir vektör programında açıp yazıları eğriye çevirerek ve renkleri CMYK'ye dönüştürerek PDF veya EPS olarak kaydedin. Dönüşüm kayıpsızdır çünkü her iki format da vektöreldir.
Sık Sorulan Sorular
PNG vektörel mi?
Hayır. PNG piksel tabanlıdır; şeffaf zemin desteklemesi onu vektörel yapmaz. Büyütüldüğünde JPG gibi bozulur. Web'de şeffaf logo için uygundur, baskıda büyük ebat için uygun değildir.
JPG logomu büyütüp baskıya gönderebilir miyim?
Küçük ebatlarda ve görsel yeterince yüksek çözünürlüklüyse gönderebilirsiniz. Ancak büyütme işlemi bilgi eklemez; kenarlar yumuşar. Kartvizitte fark edilmeyebilir, afişte belirgin olur.
Illustrator yoksa vektörel dosyayı nasıl açarım?
EPS ve AI dosyaları çoğu tasarım programında açılır. Ücretsiz seçenek olarak Inkscape SVG ve EPS dosyalarıyla çalışır. Sadece görüntülemek istiyorsanız PDF olarak kaydedilmiş sürümü herhangi bir PDF okuyucuda açabilirsiniz.
Matbaa logomu vektörel isteyince ne göndermeliyim?
AI, EPS veya vektörel içerik taşıyan PDF gönderin. Dosyayı gönderirken yazıların eğriye çevrilmiş olduğundan emin olun; aksi hâlde matbaada font eksikliği sorunu çıkar.
Vektörel dosyanın boyutu neden küçük?
Çünkü piksel bilgisi değil, eğri talimatları taşır. Yüz binlerce pikselin rengini tek tek kaydetmek yerine birkaç yüz eğrinin koordinatını saklamak çok daha az yer tutar. Bu, vektörelin ek bir avantajıdır.
